Nhớ- một động từ kì lạ của Tiếng Việt

Nhớ là một động từ kì lạ của tiếng Việt.

Đặt vào từng ngữ cảnh mà nghĩa thay đổi một cách kì diệu
1. Nhớ : sự khắc ghi, tì vết của sự kiện, số liệu thông tin lên não người. Ví dụ : Tôi nhớ đáp án của bài toán này , 208 chứ không sai.
Trái nghĩa của kiểu nhớ này là quên : "Hôm qua tôi nhớ rằng mình phải làm bài tập  chương 6, nhưng hôm nay tôi quên mất."
Kiểu "nhớ" này rõ ràng, minh bạch, chủ yếu mang lý tính  phần nhiều.

2. Nhớ : cảm xúc, lưu luyến, gần như một nổi ám ảnh dai dẳng âm ỉ.
Chẳng hạn : "Anh đi anh nhớ quê nhà
              Nhớ canh rau muống nhớ cà dầm tương..."
Trái nghĩa với nhớ  "không nhớ", hoàn toàn không thể là "quên", nếu có dùng, chỉ là một kiểu khiên cưỡng, gò ép.
"nhớ" mang cảm tính, gần như tuyệt đối và hoàn toàn không do bản thân tự chủ.

Ta có thể hình dung như sau :
Một người bạn chợt xoay sang hỏi : "Cậu có nhớ tớ không?"
Nếu người đó vừa gặp ta vài lần, trí não ta lập tức được vận động hết công suất để cho ta biết tên người ấy, hoàn cảnh quen biết cộng với một vài thông tin cơ bản... ta dễ dàng gật đầu trả lời : "Dĩ nhiên, bạn Trần Văn A, ở...., làm........ v.v 

Cùng câu hỏi ấy, nhưng do cậu bạn dễ mến ngồi bàn bên cạnh, ta thỉnh thoảng vẫn hay liếc trộm mỗi khi cậu ấy không để ý, mặt ta sẽ đỏ lựng, trí não thôi thúc ta gật đầu, thế mà cái lưỡi phản chủ nhanh nhảu  trả lời một cách dứt khoát : "Ai thèm nhớ mấy người xấu hoắc!"


Thuở ấu nhi đi học, thầy vừa nhịp thước sốt ruột, gịuc ta mau đọc xong bài thuộc lòng vừa dặn "lần sau trò học,nhớ chú tâm để hiểu, mới nhớ bài lâu và kỹ!"
Lớn rồi, ta chẳng thể nào ngừng nhớ về 1 hình bóng, một khái niệm, những tưởng dễ dàng phai mờ.
Nỗi nhớ khiến người ta thấy yêu những thứ tưởng đơn giản, tầm thường mà thật   quý gía  "yêu cái cây trồng ở trước nhà, yêu cái phố nhỏ đổ ra bờ sông, yêu vị thơm chua mát của trái lê mùa thu hay mùa cỏ thảo nguyên có hơi rượu mạnh."

Người và người phức tạp hơn nhiều,
"Nhớ" một người quen thuộc khiến ta thấy khó chịu, rối bời, níu giữ ta mỗi khi muốn cất bước lên đường "người ra đi đầu không ngoảnh lại, sau lưng thềm nắng lá rơi đầy"
Xa đã nhớ mà khi gần, ta càng thấy không đủ
Nhắm mắt lại và nghĩ xem, người mà ta nghĩ đến cuối cùng trước khi ngủ, đầu tiên sau khi dậy, gương mặt hiện ra mỗi khi ta nhận nỗi vui, ánh mắt ta muốn nhìn thấy khi lòng ta nặng niềm buồn, bờ vai ta muốn dựa khi đầu ta có trăm mối vò không tháo nút được.
Thế thôi, ta hiểu ta đã lỡ nhớ nhung mất rồi!
Gặp nhau là duyên, nhớ nhau là nợ nhưng dám thừa nhận thì cần dũng khí!

Cuộc sống ấy, một cuốn từ điển sao mà đủ sức diễn tả được!




1 comment: